Gündemin Filtresi

Bir Muhabirin Masasında Filtreleme Gücü ve Kaosun Matematiği

Yirmi yılı aşkın bu medya girdabında, sürekli bir filtreleme mekanizmasıyla çalışmanın zorunluluğuyla yüzleşiyorum. Gelen bilgi akışı, saf haliyle geldiğinde, çoğu zaman entelektüel bir depremden ziyade, tanıdık bir uğultudan ibaret oluyor. Ancak bu uğultuyu, okuyucunun zihninde yankılanacak, katmanlı bir analize dönüştürmek büyük bir sanattır; ya da belki de bir zorunluluktur. Bu süreç, benim için sadece bilgiyi aktarmak değil, aynı zamanda bilginin kendisinin yapısal kusurlarını da teşhis etmektir.

Geçtiğimiz yıllarda, büyük bir siyasi krizin tam ortasında, benim de benzer bir "filtrelenmiş veri" ile karşılaştığım bir anı aklıma takıldı. O dönem, kamusal alanda dolaşan anlatılar, sanki her tarafı özenle hazırlanmış bir senaryo kurguluyormuş gibiydi. Her kesit, her demeç, sanki bir sonraki kareye hazırlandığı bir film karesiydi. Bu türden bir medyatik inşa sürecine tanık olmak, başlangıçta profesyonel bir merakla yaklaşılmayı gerektiriyordu; çünkü bir gazetecinin görevi, sahne arkasını görmektir. Ancak bu gösterinin sürekliliği, bir noktadan sonra o akademik mesafeyi korumakta zorlanmaya başlıyordu.

Buradaki tehlike, bilginin kendisinin değil, bilginin sunum biçiminin toksikleşmesidir. Gerçeklik, nadiren bu kadar cilalanmış bir yüzeydedir. Gerçeklik, çoğu zaman o masanın üzerinde duran dağınıklık, o tutarsızlıklar bütünüdür. Benim görevim, o dağınıklığı alıp, okuyucunun ulaşabileceği, sindirilebilir ancak asla basitleştirilmemiş bir formüle dönüştürmek oluyor. Bu, bir tür bilgi mühendisliğidir; ancak bu mühendislik, başlangıçtaki kaosu yok sayarak değil, onu en ince ayrıntısına kadar kayda geçirerek yapılmalıdır.

Bu süreçte, benim gibi uzun soluklu bu alanda olanlar için en büyük erozyon, bu 'filtrenin' kendisinden kaynaklanıyor. Eğer eleştirel mesafeyi koruyamayan bir yorumcu, kendi yarattığı o yapay anlatıya gönüllü olarak inanmaya başlarsa, o anda mesleki kimliği çökmeye başlar. Oysa ki, ben bu masada oturan biri olarak öğrendim ki, her sağlam yapı, kusursuz bir başlangıç üzerine kurulmaz; aksine, sürekli olarak çelişkili girdilerle kendini yeniden yapılandıran bir dengeleme eyleminin ürünüdür.

Dolayısıyla, bu öykü benim kişisel bir zaferimden ziyade, mesleki bir uyarım. Sürekli olarak filtrelemek, sadece düşmanların söylemlerini filtrelemek değil, kendi zihnimizin buharlaşmaya yüz tutmuş olan gerçeğe tutunmasını sağlamaktır. Eğer bir sonraki güncelleme, elinizdeki verinin kendisi değilse, o veriyi nasıl yorumladığınız, sizin nihai ürününüzdür. Ve bu yorum, kimsenin sizin yerinize yapabileceği bir soyutlama eylemidir. O soyutlamanın sadakati ise, en çok sorgulanması gereken kaynaktır.