Gündemin Filtresi

Determinasyonun Karanlık Labirentinde Kaybolmuş Bir Nokta

Son dönemlerde üzerinde düşündüğüm bir kavram var: beklentinin kendisi. Ya da daha doğrusu, benim bu kavramı ele alma biçimimin kendi içindeki kusurlar. Bir yandan, bilgi kirliliğinin çağında, her olayın, her gelişmenin ardında rasyonel bir mekanizma, takip edilebilir bir neden dizisi arama zorunluluğu beni tüketiyor. Sanki medyanın sunduğu kaosu, nihayetinde çözülebilir bir denklem gibi görmek gerekiyor. Her şeyin bir sebebi olmalı; bu sadece entelektüel bir gereklilik değil, aynı zamanda dünyaya karşı duyduğum o derin, analitik bir öfkenin de dışavurumu.

Bu arayış, doğal olarak, kontrol hissine dönüşüyor. Ben, Burak Ekinci, bu platformda, bu kaotik bilgi selinin ortasında, o net, soğuk disiplini bulmaya çalışan bir deniz feneri gibi duruyorum. Fakat bazen, bu fenerin ışığının yalnızca kendi yarattığı gölgeleri aydınlattığını fark ediyorum. Oysa hayatın kumaşı, bu bizim akademik kasıtlarımızın ötesinde, beklenmedik bir gevşeklik ağıyla örülmüş durumda.

Neden Bu Kadar Yapısal Bir Tutarlılık Arayışı?

Siyasi ya da ekonomik bir olayı incelerken, her zaman bir "neden-sonuç zinciri" kurma eğilimindeyim. Eğer bir kurum çöktüyse, benim için bu çöküş, sadece o kurumdaki yönetimsel bir hatanın değil, aynı zamanda altta yatan makro-ekonomik bir dönüşümün, toplumsal psikolojinin ve küresel akıntıların kusursuz bir sentezlenmiş sonucudur. Bu, büyük resmi görme takıntısıdır. Bu büyük resim, bana ait bir kurtuluş vaadi sunar: Anlayabilirsem, belki de sonraki kaosa karşı bir direnç geliştirebilirim.

Ancak bu direnç, çoğu zaman, gerçekliğin sunduğu gevşekliği görmezden gelmekle mahkûm oluyor. Bazen olaylar, o zarif, entelektüel çerçeveye sığmayacak kadar gürültülü oluyorlar. Bir olay, benim derinlemesine incelemeye çağırdığım gibi, üç paragraflık nüanslı bir tartışmaya değil de, bir sonraki serviste otobüste karşılaşılan, hiç tanımadığın bir yüzün bakışındaki anlık kaygıya benziyor. Bu basit, rastgele karşılaşma, benim kurduğum tüm sistematiğin ağırlığı altında eziliyor gibi geliyor.

Kusurun Kabulü

İşte benim en büyük zafiyetim bu: Ben, büyük anlatıları okumaya o kadar alışkınım ki, anlatının kendisi yerine, anlatının yapısını kutsuyorum. Oysa yaşam, kusurlu bir senaryo değildir; yaşam, senaryo yazımının tamamen dışına taşan, tutarsızlıklarla dolu, bazen de tamamen alakasız bir arka plan gürültüsüdür.

Bu farkındalık, hem entelektüel olarak tahrik edici hem de kişisel bir tür çaresizlik hissi veriyor. Her şeyi çözebilme yanılgısından kurtulmak, o mükemmel, katı yapıyı bırakmak zorunda olduğum gerçeğiyle yüzleşmek demek. Ve bu bırakış, analitik zihnin en büyük direncine takılıyor.

Belki de benim görevim, her şeyi çözmek değil de, o çözümsüzlük anında bile en keskin soruyu sorabilmek olmalı. O rastgele görünen detayın, benim büyük sistemime meydan okuyarak geri dönmesi gereken bir karşı argüman olduğunu kabul etmek. Bu, benim için yeni bir çalışma alanı açıyor; o beklenmedik parçayı, sistemin bilinmeyen değişkeni olarak değil, onu zorlayan bir katalizör olarak görme zorunluluğu. Ve bu kabul, yavaş yavaş, o karamsar uğultuyu belki de bir nebze olsun dağıtıyor.